Yumurta Hakkında Herşey

yumurta-hakkinda-hersey

Neden Yumurta tüketmeliyiz?

Sağlıklı yaşamak için yeterli ve dengeli beslenme için, bir canlıya hayat verecek kadar yüksek besleyici değere sahip yumurtayı öğünlerimizden eksik etmemeliyiz.Çünkü;

yumurta-hakkinda-hersey-001Yumurta, anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin öğelerini bulunduran tek besin kaynağıdır. A, D, E ve B grubu vitaminleri önemli oranda içeren yumurta, içinde bulunan KOLİN sayesinde beyin fonksiyonlarının yerine getirilmesinde önemli rol oynar. Yumurta bulunan kolin, özellikle çocukların zihinsel ve beyinsel gelişiminde önemli bir rol oynar. Yaşam boyu başarılı bir fert olmaları için, erkeklerin 550 mg, kadınların 425 mg günlük yumurta ihtiyacı vardır. Hamilelikte bu ihtiyaç 7 kat artar. Hayvansal kaynaklı bir besin olmasına rağmen yumurtanın yağ içeriği düşüktür. Yani yumurtada kalp damar hastalıkları için risk faktörü olan doymuş yağ asitleri ve toplam yağ miktarı azdır. Yapılan araştırmalar kahvaltıda yumurta tüketiminden vücut yağlarının yakılmasında önemli rol oynadığını ortaya koydu. Bu yüzden her sabah 1 yumurta tüketmelidir.
Yumurta sarısı, D vitamini sağlayan birkaç besinden biridir ve güneş ışıklarından da yeterince faydalanıldığı takdirde yumurta özellikle çocuklarda D vitamini eksikliğine bağlı kemik bozukluğu oluşmasını engeller.

Yumurta, demir ve çinko gibi sağlığımız açısından önem taşıyan mineralleri de içerir. Demir, kan yapımı için gereklidir. Ayrıca demirin büyüme, gelişme ve hastalıklardan koruma rolü vardır. Yetersizliği de çocukların öğrenme yeteneğini ve okul başarısını azaltır. Demir yetersiz alındığında anemi (kansızlık) oluşur. 6. Aydan sonra yumurta, küçük çocuklar için değerli bir demir kaynağıdır.

Yumurtadaki kolesterolden korkmayın. Yumurtanın kandaki zararlı kolesterolü düşürücü, faydalı kolesterolü artırıcı etkisi vardır. Kolesterol insanlar ve tüm hayvanlarda vücutta sentezlenen yağ benzeri bir maddedir. Sinir liflerinin yalıtımı hücre duvarlarının bütünlüğünün sağlanması, D vitamini sentezi, çeşitli hormonların ve sindirim salgılarının oluşumu için gerekli bir maddedir.
Yumurtadaki protein tüm besinler içinde en kalitelidir. Yumurtada proteinin biyolojik yararlığı %100 iken bu değer sütte %85, balıkta %76, sığır etinde %74’de kalmaktadır.

Dikkat! Hayvansan proteinden mahrum yaşıyoruz. Dengesiz besleniyoruz. AB ülkelerinde yıllık kişi başına yumurta tüketimi 270 adet, İsrail’de 330, Yunanistan’da 180 adet, Türkiye’de ise 100 adedin altındadır. Bu nedenle ülkemizde hayvansal protein eksikliğinden kaynaklanan sorunlar gittikçe artmaktadır.

Yumurta öyle bir gıda maddesidir ki, dışarıdan hiçbir katkı ve destek almadan bir canlı oluşabilecek güç ve kabiliyettedir. Yumurta, ambalajı hayvan tarafından yapılan tek gıda maddesidir. Bu nedenle ticari hileye tamamen kapalıdır. Öyleyse, her gün bir yumurt yiyelim..

Dengeli Beslenme İçin Yumurta

Günlük 2000 kalorilik bir diyet baz alınarak yapılan hesaplamada:
Büyük bir yumurta;

  • 4.5 g yağ (günlük ihtiyacın %7.5’i)
  • 1.5 g doymuş yağ (günlük ihtiyacın %8’i)
  • 215 mg kolesterol (günlük miktarın %7’si)

içerir.

Yumurtanın taze olup olmadığını nasıl anlarız?

yumurta-hakkinda-hersey-002

  1. Suyla test : (gerekli malzemeler: ölçülü kap, bir litre su, yüz gram tuz, taze bir yumurta, üç haftalık bir yumurta ve altı haftalık bir yumurta) Yumurtayı, içinde yüz gram tuzu çözdüğümüz bir litrelik suya bırakırız. Taze olan yumurta dipte kalır. Bayat yumurtaların ise artan bayatlığa bağlı olarak sivri olmayan uçları yukarı doğru gelir. Bunun sebebi yumurtada bulunan ve yumurta bayatladıkça artan hava boşluğundan dolayıdır. Yumurta altı haftalık veya daha da bayatsa yüzmeye başlar.
  2. El feneriyle test : (gerekli malzemeler: el feneri, bir rulo tuvalet kağıdı, yapışkan bant, taze bir yumurta, üç haftalık bir yumurta, altı haftalık bir yumurta) Yumurtanın tazeliği, içeriğine bağlıdır. Tuvalet kağıdı rulosu el fenerinin ucuna, dışarıdan içeriye ışık sızmayacak şekilde yerleştirilir. El feneri yakılır ve yumurta sivri ucu ışığa bakacak şekilde tutulur. Yumurta tazeliğini kaybettikçe içindeki hava boşluğu büyüyecektir. Döllenmiş bir yumurta altı gün kuluçkaya bırakılırsa, cenin siyah iplikçik şeklinde görülebilir.
  3. Dinleyerek test : (gerekli malzemeler; taze ve bayat birer yumurta) Taze yumurtayı kulağınızın yakınında hafifçe sallarsanız hiçbir ses duymazsınız. Fakat aynı işlemi bayat yumurta ile gerçekleştirirseniz yumurtanın içerisindekilerin hareket ettiğini duyarsınız.

Yumurta ambalajlarının üzerindeki son kullanma tarihine bakmak da oldukça önemlidir ve yol göstericidir. Son kullanma tarihi, yumurtalar ambalaja yerleştirildikten sonra 28 gündür. Yumurtalar paketlendikten en fazla 21 gün sonraya kadar marketlerde satışa sunulabilir. Yumurtalar serin ortamda, soğandan uzak yerlerde, temizlik malzemesi veya balık olmayan yerlerde saklanmalıdır. Çünkü yumurtanın üzerinde bulunan küçük gözenekler dışarıdaki kokuların yumurtanın içerisine sızmasına olanak tanır. Altı haftalık yumurta artık bayattır ve kalitesi düşüktür.

Çatlağı olan yumurtayı kullanmak güvenli midir?

Bakteriler yumurtaya kabuktaki çatlaklar yolu ile girebilirler. Asla çatlamış yumurtayı satın almayınız. Bununla beraber, eğer yumurtalar eve giderken yolda çatladı ise temiz bir kaba yumurtayı kırın, sıkıca ağzını kapatın, buzdolabında saklayın ve 2 gün içerisinde kullanın. Eğer yumurtalar pişirme esnasında çatladı ise güvenlidir.

Hayatın Kaynağı YUMURTA

yumurta-hakkinda-hersey-004

  • Yumurta, doğal ambalajı ile hiç bir şekilde hile yapılmayan tek gıdadır.
  • Yumurta, besin kalitesi açısından anne sütünden sonra ikinci sıradadır.
  • Yumurta, zeki, başaralı çocukların yetişmesi için beyinsel fonksiyonlarını etkileyen Kolin’in en yoğun olduğu besindir.
  • Yumurta, çocukların zeka seviyelerinin artışında büyük ölçüde etkilidir.
  • Yumurta, göz sağlığını korur, felç riskini azaltır.
  • Yumurta, bayanlarda göğüs kanseri riskini azaltır, menopoz ’un hafiflemesini sağlar.
  • Yumurta, kanser, kalp, damar hastalıklarından korunmada yardımcıdır.
  • Yumurta, değerli bir demir kaynağıdır.
  • Yumurta, büyüme, gelişme ve hastalıklardan korunmada etkilidir.
  • Yumurta, kronik hastalıklardan korunmada, sindirim sisteminin sağlığında ve korunmasında önemlidir.
  • Yumurta, yüksek besin öğesi içeriğine rağmen, düşük kalorilidir.
  • Yumurta, içinde bulundurduğu 12 çeşit besin öğesi ile 6. aydan itibaren her yaştaki insanın her gün tüketmesi gereken önemli besindir.

Sağlıklı yaşamak için yeterli ve dengeli beslenmeye, yeterli ve dengeli beslenme için bir canlıya hayat verecek kadar yüksek besleyici değere sahip, lezzetli, üstelik ucuz bir besin olan yumurtayı sofralarınızdan eksik etmeyiniz…

Yumurtanın Besin Değeri Tablosu
BESİN ELEMENTİ BÜTÜN BEYAZ SARI
Enerji (kkal) 75 17 59
Protein (g) 6,25 3,52 2,78
Toplam yağ (g) 5,01 0 5,12
Toplam karbonhidtrat (g) 0,6 0,3 0,3
Yağ asitleri (g) 4,33 0 4,33
Doymuş yağlar (g) 1,55 0 1,55
Tekli doymamış yağlar (g) 1,91 0 1,91
Çoklu doymamış yağlar (g) 0,68 0 0,68
Kolesterol (mg) 213 0 213
Tiamin (mg) 0,031 0,002 0,028
Riboflavin (mg) 0,254 0,151 0,103
Niasin (mg) 0,036 0,031 0,005
B6vitamini (mg) 0,070 0,001 0,0069
Folat (mcg) 23,5 1,0 22,5
Vitamin B12 (mcg) 0,50 0,07 0,43
Vitamin A (IU) 317,5 0 317
Vitamin E (mg) 0,70 0 0,70
Vitamin D (IU) 24,5 0 24,5
Kolin (mg) 215,1 0,42 214,6
Biotin (mcg) 9,98 2,34 7,58
Kalsiyum, Ca (mg) 25 2 23
Demir, Fe (mg) 0,72 0,01 0,59
Magnezyum, Mg (mg) 5 4 1
Bakır, Cu (mg) 0,007 0,002 0,004
İyot, I (mg) 0,024 0,001 0,0022
Çinko, Zn (mg) 0,55 0 0,52
Sodyum, Na (mg) 63 55 7
Manganez, Mn (mg) 0,012 0,001 0,0012

Bu yazı hazırlanırken Uludağ Üniversitesinden Prof.Dr. Mustafa Tayar tarafından kaleme alınmış bilgiler ile Yumurta Üreticileri Merkez Birliğine ait görseller kullanılmıştır.

YORUMLARINIZ BİZİM İÇİN ÖNEMLİ

Yorumunuz